Adabiyot kechasi: tarjima sanʼati va ustoz tarjimon mahoratiga nazar

Adabiyot kechasi: tarjima sanʼati va ustoz tarjimon mahoratiga nazar

March 05 , 2025

|

559

Nordik universitetida  yozuvchi, benazir tarjimon, adabiyotshunos-tanqidchi,  Do‘stlik ordeni sohibi, O‘zbekiston Qahramoni Ibrohim G‘afurov va adabiyotshunos olim, "Shuhrat" medali, "Xalq taʼlimi aʼlochisi" unvonlari sohibi Rahmon Qo‘chqor ishtirokida "Adabiyot kechasi" o‘tkazildi.

Adabiyot ruhni yuksaltiradi, didni o‘tkirlashtiradi va shuurni nurlantiradi. Dunyoga mashhur asarlar muhokamasiga bag‘ishlangan navbatdagi anʼanaviy adabiy tadbirda Fyodor Dostoyevskiyning "Jinoyat va jazo" asari keng tahlil etildi. 


Nordik universiteti Jurnalistika, Musiqa taʼlimi mutaxassisligi va yo‘nalishi talabalari ishtirokida o‘tgan anjumanda rektor Sherzod Mustafakulov mohir tarjimon Ibrohim G‘afurov va "Hayrat" ko‘rsatuvi muallifi Rahmon Qo‘chqorning ijodiy faoliyatlari, adabiyot va ilm-fan olamidagi ibratli saʼy-harakatlariga chizgi berib o‘tdi. Jahonda o‘nlab sara asarlar yaratilishiga turtki, ilhom bag‘ishlagan, eng ko‘p muhokama, tahlil va tadqiqlarga sabab bo‘lgan "Jinoyat va jazo" asari hamda uning qahramoni haqida ham to‘xtaldi. 


Anjumanda Ibrohim G‘afurov talabalarga tarjima sanʼati, uning mashaqqatlari, Dostoyevskiy asarlarida aks etgan inson psixologiyasi va xarakterining nozik jihatlari bilan keng tanishtirdi. 


- Jurnalistika - adabiyot bilan qondosh. Dostoyevskiy asarlari haqida suhbat qurarkanmiz adabiyot nima ekanligini maʼnaviy jihatdan yanada teran anglaymiz. Adabiyotga ishtiyoq qalbimda bolaligimdayoq uyg‘ongan. Zero, bolalik, o‘smirlikda kitobga muhabbat uyg‘onsa har qanday sharoitda ham umr bo‘yi davom etadi. Dostoyevskiy asarlari yangi maftunkor badiiy yo‘nalish. Tarjimaning insonlar onggini charxlash, axloqiga taʼsir etish kuchini anglaganimda, odamlarni muhim masala va mavzular atrofida birlashtirishi, o‘quvchini ohangrabodek tortib olishini ko‘rganimda bu ijodiy faoliyatga katta qiziqishim uyg‘ongan, - dedi Ibrohim G‘afurov. - Jahon adabiyoti bilan yuzlashib, odamlarning ruhiy, maʼnaviy hayotiga katta o‘zgarishlar olib kiradigan, ilm, odob, go‘zallik va insoniylik haqidagi bilimlarni kuchaytiradigan kitoblarni tanlab tarjima qilish hayotim mazmuniga aylandi. Ayniqsa, Dostoyevskiyning asarlarida siyqa tasvir yo‘qligi, voqealardagi o‘tkir va go‘zal tizimlilik o‘zimizning asarlardek qabul qilib, o‘qishimizga sabab bo‘ladi. Uning asarlarini shunday badiiy mukammal tarjima qilish kerakki, kitobxon uni to‘xtamay, hech bir ishtiboh, shubha uyg‘onmay o‘qishi kerak. Eng olijanob, umumbashariy tuyg‘ularni boricha tarjima qilmoq kerak. Bugungi uchrashuv oldidan o‘zim tarjima qilgan "Jinoyat va jazo" asarini qayta o‘qib ham katta hayajon, hayrat tuydim... 


Anjumanda shuningdek, Rahmon Qo‘chqor "Jinoyat va jazo" asarining inju jihatlari, yozuvchi fenomeni, asar tarjimonining betakror mahoratiga keng to‘xtaldi. Bu tarjimalar adabiy savodini chiqargani, ularni tushunish uchun o‘qib, tafakkur qilib yuksakka chiqish kerakligini taʼkidladi. "Jinoyat va jazo" asariga to‘xtalar ekan, matn emas, romanga qorishgan epoxa tarjima qilingan deya taʼrif berdi. Bu uchrashuvning qadrli kun ekanligini ham eʼtirof etib o‘tdi. 


Anjumanda talabalar tarjimalar ortidagi ilhom va mashaqqatlardan xabardor bo‘ldilar, asardagi haqiqatlar sharhlarini tinglab, ko‘plab yangi tahlillarga ega bo‘ldilar. 


Uchrashuvda muhokama qilingan asar haqida talabalar qarashlari ham tinglandi. Musiqiy tanaffusda "Nordik taronasi" ansambli ijrosida mumtoz kuy-qo‘shiqlarga quloq tutildi. 


Boy mazmun-mohiyat kasb etgan anjuman mehmonlariga ehtirom ko‘rsatilib, tadbirga yakun yasaldi.


Anjuman doirasida "Yangi asr avlodi" nashriyoti tomonidan Ibrohim G‘afurov tarjimalari - Dostoyevskiy asarlari va boshqa ko‘plab yangi kitoblar ko‘rgazmasi ham namoyish etildi.

Artboard-6-52
Ko‘rib chiqish
Artboard-4-56
Ko‘rib chiqish
Artboard-12-22
Ko‘rib chiqish
Artboard-5-56
Ko‘rib chiqish
Artboard-8-38
Ko‘rib chiqish
Artboard-1-58
Ko‘rib chiqish
Artboard-2-60
Ko‘rib chiqish
Artboard-9-33
Ko‘rib chiqish
Artboard-10-30
Ko‘rib chiqish
Chop etish

So'nggi yangiliklar

CyberHack Conference–2026: hamkorlik va raqobat uyg‘unligida innovatsion tajriba

CyberHack Conference–2026: hamkorlik va raqobat uyg‘unligida innovatsion tajriba

Mazkur konferensiyada mamlakatimizda raqamli xavfsizlik madaniyatini rivojlantirish, axborot texnologiyalari sohasidagi yosh mutaxassislarni qo‘llab-quvvatlashga eʼtibor qaratildi. Konferensiya soha mutaxassislari, yosh tadqiqotchilar va talabalarning professional muloqoti uchun samarali platformaga aylandi.


Tadbir doirasida kiberxavfsizlik amaliyotchilari tomonidan real keyslar, sanoat tajribasi hamda istiqbolli karyera yo‘nalishlariga oid tahliliy taqdimotlar o‘tkazildi.


Ishtirokchilar zamonaviy tahdidlar va ularga qarshi samarali himoya mexanizmlarini amaliy misollar asosida o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ldilar.


Texnik workshoplar davomida zamonaviy vositalar va dasturiy yechimlar bilan ishlash, hujum va himoya ssenariylarini modellashtirishga qaratilgan interaktiv mashg‘ulotlar tashkil etildi. Shuningdek, maxsus interaktiv zonalar va networking maydonlari professional aloqalarni kengaytirish, tajriba almashish hamda yangi hamkorliklarni yo‘lga qo‘yishga xizmat qildi. Turli challenge’lar, sovrinli bellashuvlar va ochiq muloqotlar yoshlar uchun motivatsion muhit yaratdi.


Anjuman doirasida oliy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida o‘tkazilgan Capture The Flag (CTF) musobaqasi bilim, tezkor tahliliy fikrlash va jamoaviy hamkorlik ko‘nikmalarining amaliy sinoviga aylandi. O‘zbekistonning turli oliy taʼlim muassasalaridan 50 ta jamoa yoshlari kriptografiya, tarmoq xavfsizligi, veb-ilovalar himoyasi, revers-injiniring va forenzika yo‘nalishlari bo‘yicha murakkab masalalarni yechdilar. 


Xalqaro Nordik universiteti jamoasi ushbu musobaqada munosib ishtirok etib, kiberxavfsizlik sohasidagi bellashuvlarda faol qatnashgani hamda raqobatbardosh professional muhitni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun Sertifikat bilan taqdirlandi.

Kelajakni qurish tafakkurdan boshlanadi

Kelajakni qurish tafakkurdan boshlanadi

Shunday o‘zgarishlar jarayonida Xalqaro Nordik universitetida siyosatshunos Kamoliddin Rabbimov bilan uchrashuv o‘tkazildi. 


Uchrashuv jamiyat va davlat, erkinlik va javobgarlik, islohot va tafakkur o‘rtasidagi bog‘liqlik borasida chuqur muloqot ruhida o‘tdi. 


Muallifning kitobi — “Erkin millat poydevori” shaxsiy fikrlar, kuzatuvlarga asoslangan siyosiy-falsafiy, tahliliy asar. Muallif davlat va jamiyat o‘rtasidagi o‘zaro mas’uliyat mexanizmlari, siyosiy madaniyat va boshqaruv etikasini teran yoritgan. 


Asarda erkinlik va javobgarlik, yaqin o‘tmish saboqlari va bugungi modernizatsiya jarayonlari keng qamrovda tahlil qilingan. Millat tushunchasi etnik yoki hududiy birlik sifatida emas, balki umumiy qadriyatlar, umumiy mas’uliyat va umumiy kelajak loyihasi sifatida talqin etilgan. 


Muallifning asosiy g‘oyasi sodda va yuksak ma’noga ega — erkinlik ongli tanlov va ma’naviy tayyorgarlik mahsulidir.


Professor-o‘qituvchilar, ilmiy izlanuvchilar, talaba-yoshlar, rahbar xodimlar va OAV vakillari ishtirokida o'tgan tadbirda “Erkin millat poydevori” kitobi taqdimoti o'tkazildi.


Asar xususida keng muhokamalar, savol-javoblar, bahslar o‘tkazildi, xulosalar ilgari surildi. 


Taqdimot davomida davlat islohotlarining barqarorligi, so‘z erkinligi chegaralari, inson qadri, siyosiy, iqtisodiy jarayonlar haqida savollar berildi.


Muhokamalar qizg‘in ruhda o‘tdi. Professor-o‘qituvchilar kitobning mazmun-mohiyatini yuqori baholadilar, shuningdek kelgusida yanada ilmiy-nazariy asosli asarlar kutishlarini maʼlum qildilar. Muallifga ko‘plab fikrlar, taklif-mulohazalar bildirildi. 


Mazkur taqdimotda erkin fikr, siyosiy madaniyat va ijtimoiy mas’uliyat haqida ochiq muloqot olib borildi. Kitob mohiyati yoshlar uchun o‘ziga xos intellektual chaqiriq ham bo‘ldi.

“Jaholatga qarshi ma’rifat” — ong va tafakkur uchun muhim muloqot

“Jaholatga qarshi ma’rifat” — ong va tafakkur uchun muhim muloqot

Talaba-yoshlarning ma’naviy immunitetini mustahkamlash, ularni turli zararli g‘oya va mafkuraviy tahdidlardan himoya qilish maqsadida “Jaholatga qarshi ma’rifat” mavzusida ochiq muloqot tashkil etildi.


Tadbir mehmoni — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bosh mutaxassisi Abdug‘affor Qayumov talabalar bilan ochiq muloqot olib bordi.


Uchrashuv davomida jaholat va radikalizmning jamiyat taraqqiyotiga tahdidi, yoshlar ongini yot g‘oyalardan asrash yo‘llari, ilm-fan va tafakkurning hal qiluvchi o‘rni, diniy bag‘rikenglik va millatlararo totuvlik masalalari keng muhokama qilindi. 


Savol-javoblarga boy, interaktiv ruhdagi suhbat talabalarda tanqidiy fikrlashni kuchaytirib, sog‘lom dunyoqarashni mustahkamladi.

Yoshlar siyosati: kelajakni bugundan qurish mas’uliyati

Yoshlar siyosati: kelajakni bugundan qurish mas’uliyati

"Xalq so‘zi" gazetasining bugungi sonida “Aks-sado” ruknida e’lon qilingan maqolada Ko‘ksaroy qarorgohida Prezidentimizning yoshlar bilan muloqoti doirasida ko‘tarilgan masalalar chuqur va tizimli tahlil etilgan. 


Maqolada yoshlar siyosatining ustuvor yo‘nalishlari — ta’lim sifati, bandlikni ta’minlash, innovatsion fikrlashni qo‘llab-quvvatlash, tadbirkorlik muhitini kengaytirish, jismoniy sog‘lomlik va ma’naviy barqarorlikni mustahkamlash masalalari keng yoritilgan.


Raqamlar ortidagi natijalar, mavjud holat va istiqbol o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik ochib berilgan. 


Har yili mehnat bozoriga kirib kelayotgan yuz minglab yoshlar — bu ulkan imkoniyat. Ammo ayni paytda bu puxta reja, aniq strategiya va mas’uliyatli boshqaruvni talab etuvchi dolzarb vazifadir.


Bugun qanday yangi islohot va tashabbuslar ilgari surilmoqda?Taraqqiyot formulasi qanday tuziladi? Sifat, mazmun va natija uyg‘unligini ta’minlashda ta’lim rahbarlari zimmasiga qanday vazifalar yuklanadi?


Muallif ta’kidlaganidek:

“Yangi O‘zbekistonda xalq osuda tong orttirishi uchun rahbarning vijdoni ham, mas’uliyati ham bedor bo‘lishi shart.”


📌 Batafsil — "Xalq so‘zi"ning 27-fevral sonida.


Muallif: Sherzod Mustafakulov — Xalqaro Nordik universiteti rektori, professor.

Universitetning Telegram'dagi rasmiy kanalini kuzatib boring

YouTube kanalimizga obuna bo'ling

Facebook sahifamizni kuzatib boring

LinkedIn profilimizga ulanish