Yangiliklar
Adabiyot kechasi: tarjima sanʼati va ustoz tarjimon mahoratiga nazar

March 05 , 2025
779
Nordik universitetida yozuvchi, benazir tarjimon, adabiyotshunos-tanqidchi, Do‘stlik ordeni sohibi, O‘zbekiston Qahramoni Ibrohim G‘afurov va adabiyotshunos olim, "Shuhrat" medali, "Xalq taʼlimi aʼlochisi" unvonlari sohibi Rahmon Qo‘chqor ishtirokida "Adabiyot kechasi" o‘tkazildi.
Adabiyot ruhni yuksaltiradi, didni o‘tkirlashtiradi va shuurni nurlantiradi. Dunyoga mashhur asarlar muhokamasiga bag‘ishlangan navbatdagi anʼanaviy adabiy tadbirda Fyodor Dostoyevskiyning "Jinoyat va jazo" asari keng tahlil etildi.
Nordik universiteti Jurnalistika, Musiqa taʼlimi mutaxassisligi va yo‘nalishi talabalari ishtirokida o‘tgan anjumanda rektor Sherzod Mustafakulov mohir tarjimon Ibrohim G‘afurov va "Hayrat" ko‘rsatuvi muallifi Rahmon Qo‘chqorning ijodiy faoliyatlari, adabiyot va ilm-fan olamidagi ibratli saʼy-harakatlariga chizgi berib o‘tdi. Jahonda o‘nlab sara asarlar yaratilishiga turtki, ilhom bag‘ishlagan, eng ko‘p muhokama, tahlil va tadqiqlarga sabab bo‘lgan "Jinoyat va jazo" asari hamda uning qahramoni haqida ham to‘xtaldi.
Anjumanda Ibrohim G‘afurov talabalarga tarjima sanʼati, uning mashaqqatlari, Dostoyevskiy asarlarida aks etgan inson psixologiyasi va xarakterining nozik jihatlari bilan keng tanishtirdi.
- Jurnalistika - adabiyot bilan qondosh. Dostoyevskiy asarlari haqida suhbat qurarkanmiz adabiyot nima ekanligini maʼnaviy jihatdan yanada teran anglaymiz. Adabiyotga ishtiyoq qalbimda bolaligimdayoq uyg‘ongan. Zero, bolalik, o‘smirlikda kitobga muhabbat uyg‘onsa har qanday sharoitda ham umr bo‘yi davom etadi. Dostoyevskiy asarlari yangi maftunkor badiiy yo‘nalish. Tarjimaning insonlar onggini charxlash, axloqiga taʼsir etish kuchini anglaganimda, odamlarni muhim masala va mavzular atrofida birlashtirishi, o‘quvchini ohangrabodek tortib olishini ko‘rganimda bu ijodiy faoliyatga katta qiziqishim uyg‘ongan, - dedi Ibrohim G‘afurov. - Jahon adabiyoti bilan yuzlashib, odamlarning ruhiy, maʼnaviy hayotiga katta o‘zgarishlar olib kiradigan, ilm, odob, go‘zallik va insoniylik haqidagi bilimlarni kuchaytiradigan kitoblarni tanlab tarjima qilish hayotim mazmuniga aylandi. Ayniqsa, Dostoyevskiyning asarlarida siyqa tasvir yo‘qligi, voqealardagi o‘tkir va go‘zal tizimlilik o‘zimizning asarlardek qabul qilib, o‘qishimizga sabab bo‘ladi. Uning asarlarini shunday badiiy mukammal tarjima qilish kerakki, kitobxon uni to‘xtamay, hech bir ishtiboh, shubha uyg‘onmay o‘qishi kerak. Eng olijanob, umumbashariy tuyg‘ularni boricha tarjima qilmoq kerak. Bugungi uchrashuv oldidan o‘zim tarjima qilgan "Jinoyat va jazo" asarini qayta o‘qib ham katta hayajon, hayrat tuydim...
Anjumanda shuningdek, Rahmon Qo‘chqor "Jinoyat va jazo" asarining inju jihatlari, yozuvchi fenomeni, asar tarjimonining betakror mahoratiga keng to‘xtaldi. Bu tarjimalar adabiy savodini chiqargani, ularni tushunish uchun o‘qib, tafakkur qilib yuksakka chiqish kerakligini taʼkidladi. "Jinoyat va jazo" asariga to‘xtalar ekan, matn emas, romanga qorishgan epoxa tarjima qilingan deya taʼrif berdi. Bu uchrashuvning qadrli kun ekanligini ham eʼtirof etib o‘tdi.
Anjumanda talabalar tarjimalar ortidagi ilhom va mashaqqatlardan xabardor bo‘ldilar, asardagi haqiqatlar sharhlarini tinglab, ko‘plab yangi tahlillarga ega bo‘ldilar.
Uchrashuvda muhokama qilingan asar haqida talabalar qarashlari ham tinglandi. Musiqiy tanaffusda "Nordik taronasi" ansambli ijrosida mumtoz kuy-qo‘shiqlarga quloq tutildi.
Boy mazmun-mohiyat kasb etgan anjuman mehmonlariga ehtirom ko‘rsatilib, tadbirga yakun yasaldi.
Anjuman doirasida "Yangi asr avlodi" nashriyoti tomonidan Ibrohim G‘afurov tarjimalari - Dostoyevskiy asarlari va boshqa ko‘plab yangi kitoblar ko‘rgazmasi ham namoyish etildi.









So'nggi yangiliklar

Ilmiy kengash majlisi: navbatdagi dissertatsiya himoyalari o‘tkazildi
Mazkur ilmiy yig‘ilishda oliy ta’lim va ilm-fan integratsiyasini mustahkamlash, ilmiy tadqiqotlar samaradorligini oshirishga eʼtibor qaratildi.
Majlis davomida tadqiqotchi Nigmanov Azizbek Ulugbekovich tomonidan “O‘zbekiston sanoat tarmoqlarida energiya sarfini kamaytirish bo‘yicha xorijiy tajriba (Xitoy Xalq Respublikasi misolida)” mavzusidagi dissertatsiya ishi taqdim etildi.
Tadqiqotda sanoat korxonalarida energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan ilg‘or xorijiy yondashuvlar tahlil qilinib, ularni milliy sharoitga moslashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ilgari surildi.
Himoya jarayonida ishning nazariy va amaliy ahamiyati keng muhokama qilindi.
Shuningdek, tadqiqotchi Xalmatov Turg‘unbay Qo‘chkarovichning “Yengil sanoat korxonalari faoliyatida raqamli texnologiyalardan foydalanishning uslubiy jihatlarini takomillashtirish” mavzusidagi dissertatsiyasi ham kengash raisi va a’zolari tomonidan atroflicha ko‘rib chiqildi.
Mazkur ish raqamli transformatsiya jarayonlarining yengil sanoat tarmoqlariga tatbiqi, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish masalalari chuqur tahlil etilganligi bilan ahamiyatlidir.
Muhokamalar yakunida har ikki dissertatsiya ishi ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati va dolzarbligi nuqtai nazaridan ijobiy baholanib, Ilmiy kengash qaroriga muvofiq munosib ravishda tasdiqlandi.

Nordikda betakror bayram — "Nafosat olami"
Bayram davomida milliy kuy-qo‘shiqlar jaranglab, sahnada rang-barang, mazmunli va badiiy chiqishlar namoyish etildi. Har bir chiqish o‘ziga xos ruh, nozik did va yuksak iste’dod uyg‘unligida tomoshabinlar qalbidan chuqur joy oldi.
Talabalarning ijodiy yondashuvi, sahnadagi ishonch va jo‘shqinligi, turli shartlarga qo‘l mehnati, did va mahorat uyg‘unligidagi yechimlari ustozlar tomonidan ijobiy baholandi.
G‘oliblar nomlari e’tirof etildi:
🥇 Eng mahoratli ishtirokchi — Oydinoy Alimbayeva (1-MXT-25)
🥇 Eng epchil ishtirokchi — Mo‘tabar Norqobilova (2-MXT-25)
🥇 Eng shijoatli ishtirokchi — Shahzoda Turg‘unova (3-MXT-25).
Bu unutilmas ayyom qalblarni yaqinlashtirib, mehr-oqibat va birlik tuyg‘ularini yanada mustahkamladi. Samimiy tabassumlar, iliq muhit, bahoriy taomlar esa bayramga o‘zgacha tarovat bag‘ishladi.

Savol: nega Amir Temur oddiy lashkarboshi bo‘lib qolmadi?
Tarixiy manbalarga ko‘ra:
✓ Temur har bir yurishidan oldin kengash o‘tkazgan
✓ har bir amirga aniq vazifa yuklagan
✓ va eng muhimi — natija uchun shaxsiy javobgarlikni belgilagan.
🔰 “Davlat ishlarini maslahat va tartib bilan olib bordim.”
🔥 Eng muhim jihat: u lavozimni nasabga emas, qobiliyat va sodiqlikka qarab topshirgan.
📌 Natija: tarixdagi eng samarali boshqaruv jamoalaridan birini tuzgan.
💭 Endi esa bugungi kun…
Ko‘pincha quyidagilarga duch kelamiz:
❌ Reja bor — ijro sust
❌ Hisobot bor — natija yo‘q
❌ Lavozim bor — mas’uliyat noaniq.
📌 Temuriy yondashuv nima deydi?
✔️ Har bir lavozim = aniq vazifa
✔️ Har bir vazifa = o‘lchanadigan natija
✔️ Har bir natija = shaxsiy javobgarlik.
⚙️ Hatto uning qo‘shin tizimi (10 lik, 100 lik, 1000 lik) —
bugungi boshqaruv strukturasi va KPI tizimining ildizi edi.
💡 Eng muhim xulosa:
Temur kuchli bo‘lgani uchun davlat kuchli bo‘lmagan.
👉 Tizim kuchli bo‘lgani uchun davlat kuchli bo‘lgan.
✅ O‘zimizga savol beraylik:
Tizim quryapmizmi… yoki shunchaki faoliyat yurityapmizmi?

Xalqaro Nordik universitetida Garvardchilar bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi
Dunyoning yetakchi oliy ta’lim maskanlaridan biri — Garvard universitetining 50 nafarga yaqin vakillarining mamlakatimizga, jumladan Nordik universitetiga tashrifi davomida ilm, madaniyat va hamkorlik yo‘lida muhim muloqotlar o‘tkazildi.
Yasharish va yangilanish ayyomi – Navro‘z arafasida Xalqaro Nordik universiteti mezbonlik qilgan uchrashuvda mehmonlar milliy qadriyatlarga uyg‘un tarzda ehtirom bilan kutib olindilar.
Universitetning Rowan kampusida mehmonlar musiqa sadolaridan bahra oldilar. Bu O‘zbekistonning ochiq qalbi va boy madaniyatining jonli namoyishlaridan biri bo‘ldi. Delegatsiya a’zolariga milliy liboslar kiydirilishi madaniyatlar muloqoti, hurmat va yaqinlik ifodasi ham bo‘ldi.
Mehmonlarga Nordik universitetining xalqaro yo‘nalishlari, innovatsion yondashuvlari va akademik salohiyati taqdim qilindi. Bu taqdimotda universitetning global ta’lim maydonidagi o‘rni, xalqaro hamkorlikka ochiqligi va yoshlar uchun yaratayotgan imkoniyatlari keng namoyish etildi.
Garvardchilar Nordik misolida O‘zbekiston oliy ta’lim tizimining yangi qiyofasi bilan tanishdilar.
Universitet oshxonasida tashkil etilgan kechki qabul ham tadbirning eng muhim qismlaridan bo‘ldi. Mehmonlar uchun milliy va bahoriy, Navro‘z taomlar tortiq etildi, jonli musiqa, erkin va samimiy muloqot muhiti yaratildi.
Suhbatlar qurildi, fikr-mulohazalar, kelajakdagi hamkorliklar uchun takliflar almashildi.
Mehmonlarni kuzatish marosimi iliq taassurotlar bilan yakunlanib, ushbu uchrashuv yangi hamkorliklar, loyihalar va yangi imkoniyatlar boshlanishi bo‘ldi. Nordikning dil izhorlari kitobidan xorijiy yoshlarning samimiy tilaklari, taassurotlari o‘rin oldi. Bu tashrif O‘zbekiston o‘zining global ilmiy-ta’lim xaritasidagi o‘rnini tobora mustahkamlab borayotganining amaldagi namunasi ham bo‘ldi.