Yangiliklar
Adabiyot kechasi: tarjima sanʼati va ustoz tarjimon mahoratiga nazar
March 05 , 2025
1001
Nordik universitetida yozuvchi, benazir tarjimon, adabiyotshunos-tanqidchi, Do‘stlik ordeni sohibi, O‘zbekiston Qahramoni Ibrohim G‘afurov va adabiyotshunos olim, "Shuhrat" medali, "Xalq taʼlimi aʼlochisi" unvonlari sohibi Rahmon Qo‘chqor ishtirokida "Adabiyot kechasi" o‘tkazildi.
Adabiyot ruhni yuksaltiradi, didni o‘tkirlashtiradi va shuurni nurlantiradi. Dunyoga mashhur asarlar muhokamasiga bag‘ishlangan navbatdagi anʼanaviy adabiy tadbirda Fyodor Dostoyevskiyning "Jinoyat va jazo" asari keng tahlil etildi.
Nordik universiteti Jurnalistika, Musiqa taʼlimi mutaxassisligi va yo‘nalishi talabalari ishtirokida o‘tgan anjumanda rektor Sherzod Mustafakulov mohir tarjimon Ibrohim G‘afurov va "Hayrat" ko‘rsatuvi muallifi Rahmon Qo‘chqorning ijodiy faoliyatlari, adabiyot va ilm-fan olamidagi ibratli saʼy-harakatlariga chizgi berib o‘tdi. Jahonda o‘nlab sara asarlar yaratilishiga turtki, ilhom bag‘ishlagan, eng ko‘p muhokama, tahlil va tadqiqlarga sabab bo‘lgan "Jinoyat va jazo" asari hamda uning qahramoni haqida ham to‘xtaldi.
Anjumanda Ibrohim G‘afurov talabalarga tarjima sanʼati, uning mashaqqatlari, Dostoyevskiy asarlarida aks etgan inson psixologiyasi va xarakterining nozik jihatlari bilan keng tanishtirdi.
- Jurnalistika - adabiyot bilan qondosh. Dostoyevskiy asarlari haqida suhbat qurarkanmiz adabiyot nima ekanligini maʼnaviy jihatdan yanada teran anglaymiz. Adabiyotga ishtiyoq qalbimda bolaligimdayoq uyg‘ongan. Zero, bolalik, o‘smirlikda kitobga muhabbat uyg‘onsa har qanday sharoitda ham umr bo‘yi davom etadi. Dostoyevskiy asarlari yangi maftunkor badiiy yo‘nalish. Tarjimaning insonlar onggini charxlash, axloqiga taʼsir etish kuchini anglaganimda, odamlarni muhim masala va mavzular atrofida birlashtirishi, o‘quvchini ohangrabodek tortib olishini ko‘rganimda bu ijodiy faoliyatga katta qiziqishim uyg‘ongan, - dedi Ibrohim G‘afurov. - Jahon adabiyoti bilan yuzlashib, odamlarning ruhiy, maʼnaviy hayotiga katta o‘zgarishlar olib kiradigan, ilm, odob, go‘zallik va insoniylik haqidagi bilimlarni kuchaytiradigan kitoblarni tanlab tarjima qilish hayotim mazmuniga aylandi. Ayniqsa, Dostoyevskiyning asarlarida siyqa tasvir yo‘qligi, voqealardagi o‘tkir va go‘zal tizimlilik o‘zimizning asarlardek qabul qilib, o‘qishimizga sabab bo‘ladi. Uning asarlarini shunday badiiy mukammal tarjima qilish kerakki, kitobxon uni to‘xtamay, hech bir ishtiboh, shubha uyg‘onmay o‘qishi kerak. Eng olijanob, umumbashariy tuyg‘ularni boricha tarjima qilmoq kerak. Bugungi uchrashuv oldidan o‘zim tarjima qilgan "Jinoyat va jazo" asarini qayta o‘qib ham katta hayajon, hayrat tuydim...
Anjumanda shuningdek, Rahmon Qo‘chqor "Jinoyat va jazo" asarining inju jihatlari, yozuvchi fenomeni, asar tarjimonining betakror mahoratiga keng to‘xtaldi. Bu tarjimalar adabiy savodini chiqargani, ularni tushunish uchun o‘qib, tafakkur qilib yuksakka chiqish kerakligini taʼkidladi. "Jinoyat va jazo" asariga to‘xtalar ekan, matn emas, romanga qorishgan epoxa tarjima qilingan deya taʼrif berdi. Bu uchrashuvning qadrli kun ekanligini ham eʼtirof etib o‘tdi.
Anjumanda talabalar tarjimalar ortidagi ilhom va mashaqqatlardan xabardor bo‘ldilar, asardagi haqiqatlar sharhlarini tinglab, ko‘plab yangi tahlillarga ega bo‘ldilar.
Uchrashuvda muhokama qilingan asar haqida talabalar qarashlari ham tinglandi. Musiqiy tanaffusda "Nordik taronasi" ansambli ijrosida mumtoz kuy-qo‘shiqlarga quloq tutildi.
Boy mazmun-mohiyat kasb etgan anjuman mehmonlariga ehtirom ko‘rsatilib, tadbirga yakun yasaldi.
Anjuman doirasida "Yangi asr avlodi" nashriyoti tomonidan Ibrohim G‘afurov tarjimalari - Dostoyevskiy asarlari va boshqa ko‘plab yangi kitoblar ko‘rgazmasi ham namoyish etildi.
So'nggi yangiliklar
Yangi amaliy bilimlar jamlanmalari — nashrga tayyor
📘 “Raqamli texnologiya asoslari” (mualliflar: Sherzod Rajabov, Istoraxon Abdusalomova)
📗 “Frontend asoslari” (mualliflar: Munis Abdullayev, Sherzod Rajabov va Akmaljon G‘aniyev).
Mazkur qo‘llanmalar Kompyuter injiniringi yo‘nalishi talabalari, mutaxassislar va tadqiqotchilar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, zamonaviy IT sohasiga oid amaliy va dolzarb bilimlarni o‘z ichiga oladi.
Oliy taʼlim sari yo‘l: Nordik jamoasi 14 hudud yoshlari bilan bevosita muloqotda
Ushbu tashabbusning bosh maqsadi — bitiruvchi-yoshlarga oliy ta’limning ahamiyatini kengroq yetkazish, ularni ongli kasb tanlashga yo‘naltirish va zamonaviy ta’lim imkoniyatlari bilan yaqindan tanishtirishdir.
Uchrashuvlar doirasida maktab o‘quvchilari bilan yuzma-yuz muloqotlar tashkil etilib, ta’lim tizimidagi so‘nggi islohotlar, zamonaviy o‘quv jarayonlari va mehnat bozorida raqobatbardosh kadr bo‘lish yo‘llari taqdimotlar, buklet, videolavhalar va hayotiy misollar asosida tushuntirilmoqda.
Jumladan, Sirdaryo viloyatida 30-maktabda o‘tkazilgan uchrashuvda bitiruvchilar bilan oliy ta’limning inson va jamiyat hayotidagi o‘rni, bugungi kunda o‘qish uchun yaratilayotgan imkoniyatlar haqida ochiq suhbat olib borildi.
O‘quvchilar Xalqaro Nordik universiteti misolida mavjud istiqbolli taʼlim yo‘nalishlari, xalqaro hamkorlik dasturlari va akademik muhitga oid batafsil ma’lumotlarga ega bo‘lishmoqda.
Shu kabi ilmiy-ma’rifiy uchrashuvlar Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi 1-maktab, Namangan viloyatidagi 12-maktab, Buxoro viloyatidagi 2-, 21-, 28- va 31-maktablar, Andijon viloyatidagi 6-maktab hamda 51-DIMI, Xorazm viloyatidagi 12-maktab, Samarqand viloyatidagi 30, 81, 128-maktablar, Farg‘ona viloyatidagi 22-maktab va Qashqadaryo viloyatidagi 42, 43, 47-umumtaʼlim maktablari, Google school o‘quv markazlarida ham tashkil etildi.
Mazkur uchrashuvlar nafaqat targ‘ibot, balki ijtimoiy-ma’rifiy muloqot maydoni sifatida ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Chunki unda yoshlar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga bevosita javob olish, shaxsiy rivojlanishlari uchun aniq yo‘nalishlar belgilab olish imkoniga ega bo‘lmoqdalar.
Nordikning bu tashabbusi ta’lim va katta hayotga kirib kelayotgan yoshlar o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni mustahkamlovchi, bitiruvchilar ongida bilimga, oliy taʼlim olishga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytiruvchi muhim jarayon bo‘lmoqda.
Barcha hududlarda yoshlar bilan uchrashuvlar davom etmoqda.
Toshkent xalqaro matematika olimpiadasi — taʼlim sifati ko‘zgusi
Ushbu bosqich iqtidorli yoshlarni aniqlash, ularning bilimlarini shaffof baholash hamda ilm-fan rivojiga xizmat qiladigan intellektual zaxirani shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Olimpiada 14 ta hududda, viloyat markazlaridagi yetakchi ta’lim muassasalarida 1- va 2-smenalarda bir vaqtda oflayn formatda tashkil etilmoqda. Unda 3–11-sinflar kesimida dastlabki bosqichda saralangan 4288 nafar o‘quvchi ishtirok etmoqda.
Topshiriqlar o‘quvchilarning mantiqiy fikrlashi, analitik yondashuvi va bilim darajasini aniqlashga qaratilgan.
Jarayonlarda teng sharoitlar yaratilib, baholashda shaffof va adolatli mexanizmlar qo‘llaniladi. Ishtirokchilarning yuqori motivatsiyasi esa yoshlar orasida ilm-fanga qiziqish ortib borayotganini ko‘rsatadi. Ushbu bosqich yakuniga ko‘ra eng kuchli ishtirokchilar finalga yo‘llanadi.
“Maʼlumot o‘rnida”: Toshkent xalqaro matematika olimpiadasi Xalqaro Nordik universiteti va IDC ta’lim markazi tomonidan Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi, UNICEF, AQSHdagi Rowan universiteti, Finlandiyadagi Kareliya AFU, UzReport TV hamda “Asia Alliance Bank” ATB kabi hamkorlar bilan birgalikda tashkil etilmoqda. Olimpiada 2026-yilda uchinchi bor o‘tkazilmoqda.
Toshkent viloyati bosqichiga Xalqaro Nordik universiteti mezbonlik qilyapti. 1-smenada 5–8-sinf o‘quvchilari ishtirok etdi.
2-smena (soat 14:00)da esa 3, 4, 9, 10 va 11-sinf o‘quvchilari bellashadi.
Taʼlimda sheriklik: Nordik va BUEM
Uchrashuv Slovakiya Respublikasining O‘zbekistondagi Favqulodda va muxtor elchisi Viktor Borecký mezbonligida tashkil etildi.
Muzokaralarda Bratislava Iqtisodiyot va menejment universiteti (BUEM) vakillari — xalqaro aloqalar bo‘yicha prorektor, dr. Martin Kovač va xalqaro aloqalar bo‘limi direktori dr. Radka Straková ishtirok etdilar.
Suhbat davomida O‘zbekiston va Slovakiya o‘rtasida oliy ta’lim sohasidagi hamkorlikni kengaytirish masalalari muhokama qilindi. Tomonlar talabalar va professor-o‘qituvchilar almashinuvi, qo‘shma ta’lim dasturlari va double degree loyihalari, yozgi maktablar hamda qisqa muddatli treninglar yo‘lga qo‘yish bo‘yicha kelishuvga erishdilar.
Mazkur uchrashuv ikki davlat va universitetlar o‘rtasida ta’lim diplomatiyasini yangi bosqichga olib chiqish, akademik integratsiyani kuchaytirish va yoshlar uchun xalqaro imkoniyatlarni kengaytirishda muhim qadamlardan biri bo‘ldi.