Yangiliklar
Adabiyot kechasi: tarjima sanʼati va ustoz tarjimon mahoratiga nazar
March 05 , 2025
835
Nordik universitetida yozuvchi, benazir tarjimon, adabiyotshunos-tanqidchi, Do‘stlik ordeni sohibi, O‘zbekiston Qahramoni Ibrohim G‘afurov va adabiyotshunos olim, "Shuhrat" medali, "Xalq taʼlimi aʼlochisi" unvonlari sohibi Rahmon Qo‘chqor ishtirokida "Adabiyot kechasi" o‘tkazildi.
Adabiyot ruhni yuksaltiradi, didni o‘tkirlashtiradi va shuurni nurlantiradi. Dunyoga mashhur asarlar muhokamasiga bag‘ishlangan navbatdagi anʼanaviy adabiy tadbirda Fyodor Dostoyevskiyning "Jinoyat va jazo" asari keng tahlil etildi.
Nordik universiteti Jurnalistika, Musiqa taʼlimi mutaxassisligi va yo‘nalishi talabalari ishtirokida o‘tgan anjumanda rektor Sherzod Mustafakulov mohir tarjimon Ibrohim G‘afurov va "Hayrat" ko‘rsatuvi muallifi Rahmon Qo‘chqorning ijodiy faoliyatlari, adabiyot va ilm-fan olamidagi ibratli saʼy-harakatlariga chizgi berib o‘tdi. Jahonda o‘nlab sara asarlar yaratilishiga turtki, ilhom bag‘ishlagan, eng ko‘p muhokama, tahlil va tadqiqlarga sabab bo‘lgan "Jinoyat va jazo" asari hamda uning qahramoni haqida ham to‘xtaldi.
Anjumanda Ibrohim G‘afurov talabalarga tarjima sanʼati, uning mashaqqatlari, Dostoyevskiy asarlarida aks etgan inson psixologiyasi va xarakterining nozik jihatlari bilan keng tanishtirdi.
- Jurnalistika - adabiyot bilan qondosh. Dostoyevskiy asarlari haqida suhbat qurarkanmiz adabiyot nima ekanligini maʼnaviy jihatdan yanada teran anglaymiz. Adabiyotga ishtiyoq qalbimda bolaligimdayoq uyg‘ongan. Zero, bolalik, o‘smirlikda kitobga muhabbat uyg‘onsa har qanday sharoitda ham umr bo‘yi davom etadi. Dostoyevskiy asarlari yangi maftunkor badiiy yo‘nalish. Tarjimaning insonlar onggini charxlash, axloqiga taʼsir etish kuchini anglaganimda, odamlarni muhim masala va mavzular atrofida birlashtirishi, o‘quvchini ohangrabodek tortib olishini ko‘rganimda bu ijodiy faoliyatga katta qiziqishim uyg‘ongan, - dedi Ibrohim G‘afurov. - Jahon adabiyoti bilan yuzlashib, odamlarning ruhiy, maʼnaviy hayotiga katta o‘zgarishlar olib kiradigan, ilm, odob, go‘zallik va insoniylik haqidagi bilimlarni kuchaytiradigan kitoblarni tanlab tarjima qilish hayotim mazmuniga aylandi. Ayniqsa, Dostoyevskiyning asarlarida siyqa tasvir yo‘qligi, voqealardagi o‘tkir va go‘zal tizimlilik o‘zimizning asarlardek qabul qilib, o‘qishimizga sabab bo‘ladi. Uning asarlarini shunday badiiy mukammal tarjima qilish kerakki, kitobxon uni to‘xtamay, hech bir ishtiboh, shubha uyg‘onmay o‘qishi kerak. Eng olijanob, umumbashariy tuyg‘ularni boricha tarjima qilmoq kerak. Bugungi uchrashuv oldidan o‘zim tarjima qilgan "Jinoyat va jazo" asarini qayta o‘qib ham katta hayajon, hayrat tuydim...
Anjumanda shuningdek, Rahmon Qo‘chqor "Jinoyat va jazo" asarining inju jihatlari, yozuvchi fenomeni, asar tarjimonining betakror mahoratiga keng to‘xtaldi. Bu tarjimalar adabiy savodini chiqargani, ularni tushunish uchun o‘qib, tafakkur qilib yuksakka chiqish kerakligini taʼkidladi. "Jinoyat va jazo" asariga to‘xtalar ekan, matn emas, romanga qorishgan epoxa tarjima qilingan deya taʼrif berdi. Bu uchrashuvning qadrli kun ekanligini ham eʼtirof etib o‘tdi.
Anjumanda talabalar tarjimalar ortidagi ilhom va mashaqqatlardan xabardor bo‘ldilar, asardagi haqiqatlar sharhlarini tinglab, ko‘plab yangi tahlillarga ega bo‘ldilar.
Uchrashuvda muhokama qilingan asar haqida talabalar qarashlari ham tinglandi. Musiqiy tanaffusda "Nordik taronasi" ansambli ijrosida mumtoz kuy-qo‘shiqlarga quloq tutildi.
Boy mazmun-mohiyat kasb etgan anjuman mehmonlariga ehtirom ko‘rsatilib, tadbirga yakun yasaldi.
Anjuman doirasida "Yangi asr avlodi" nashriyoti tomonidan Ibrohim G‘afurov tarjimalari - Dostoyevskiy asarlari va boshqa ko‘plab yangi kitoblar ko‘rgazmasi ham namoyish etildi.
So'nggi yangiliklar
Milliy identivlik: uch ming yillik xotira va bugungi ong
Ijtimoiy fanlar va jurnalistika kafedrasi professori, f.f.d. Yulduz Ortiqova muallifligidagi “Milliy identivlik va OAV” darsligida zamonaviy jurnalistikaning eng nozik va dolzarb masalalaridan biri — milliy o‘zlikni anglash va uni axborot makonida to‘g‘ri ifodalash masalasi ilmiy asosda yoritilgan.
Taqdimot marosimida “Yangi O‘zbekiston” gazetasi bosh muharriri, f.f.f.d. Salim Doniyorov hamda O‘zJOKU professori, f.f.d. Fayzulla Mo‘minov ishtirok etib, mazkur asarning ilmiy, ma’naviy va amaliy ahamiyatiga chuqur baho berdilar.
Talabalar taqdimotda nafaqat yangi darslik, balki boy hayotiy tajriba va ijodiy qarashlar bilan yuzma-yuz bo‘lishdi.
Ustoz maʼruzachilar — professor Fayzulla Mo‘minov va Najmiddin Qodirov milliy identivlikning tarixiy shakllanish jarayoniga e’tibor qaratib, uning osonlik bilan emas, sinovlar, yo‘qotishlar bilan bugungi avlodga yetib kelganini alohida ta’kidladilar. Milliy identivlik uch ming yillik millat xotirasi, sha’ni va kelajagi bilan bog‘liq murakkab, muhim tushuncha ekanini qayd etdilar.
Salim Doniyorov masalaga yanada kengroq ijtimoiy-falsafiy yondashib, bugungi globallashuv sharoitida milliy o‘zlikni asrab qolish ongli tanlov ekanini urg‘uladi.
“Biz — oilani, ota-onani, qadriyatni, ildizni muqaddas biladigan jamiyatmiz. Shu jihatimiz bilan kosmopolit qarashlardan farq qilamiz.”
Uning yana bir muhim fikri talabalar uchun o‘ziga xos hayotiy qo‘llanma bo‘ldi:
“Faqat motivatsiya yetarli emas — uni intizom va tizim bilan mustahkamlash kerak.”
Kitob taqdimotida alohida urg‘u berilgan jihatlardan biri — milliy identivlikni noto‘g‘ri talqin qilish xavfi bo‘ldi. Ta’kidlandiki, milliy o‘zlik — bu o‘zini boshqalardan ustun qo‘yish emas, balki barcha millatlarni hurmat qilgan holda o‘z qadriyatlarini anglash va himoya qilishdir. Aynan shu yondashuv bugungi jurnalistikaning etik mezonlarini belgilab beradi.
Mazkur darslik nafaqat nazariy bilimlar to‘plami, balki amaliy qo‘llanma sifatida ham katta ahamiyatga ega. Kitob jahon olimlarining ilmiy qarashlari asosida boyitilgan. Mavzular oxirida berilgan topshiriqlar orqali tahliliy va ijodiy fikrlash rivojlantiriladi, mavzularni chuqurroq anglash imkonini beradi.
Kitob jurnalistlarda milliy, madaniy va ijtimoiy kontekstda voqealarni tahlil qilish ko‘nikmasini shakllantirishda ham qo‘l keladi.
Tadbir yakunida Salim Doniyorov “Yangi O‘zbekiston orzusi” kitobini universitet kutubxonasiga sovg‘a qildi. Bu esa yangi ilmiy hamkorlik va ma’naviy aloqalarning yana bir ramziy ifodasi bo‘ldi.
Tadqiqotchi-muallif ustoz Yulduzxon Ortiqovaning “Milliy identivlik va OAV” darsligi fikr va mas’uliyat, qadriyat va professionallik o‘rtasidagi nozik muvozanatni o‘rgatuvchi ilmiy maktab mahsuli hamdir. Chunki jurnalist nafaqat axborotni yetkazadi — balki jamiyat tafakkurini shakllantiradi. Ijtimoiy fanlar va jurnalistika kafedrasi va talabalar jamoasi muallifni samimiy qutlab, kitob uchun minnatdorchilik bildirdilar.
Tadbir davomida mehmonlar universitet faoliyati bilan yaqindan tanishib, ilmiy hamkorlikni kengaytirishlarini ham bildirdilar.
Nordik talabalari — xalqaro tech maydonda
17 mamlakatdan 1200 dan ziyod ishtirokchi jamlangan hackathonda uch yo‘nalishda qizg‘in bellashuv bo‘lib o‘tdi:
AI & Healthcare — tibbiyotdagi muammolar uchun sunʼiy intellekt asosidagi yechimlar
Cybersecurity (CTF) — kiberxavf muhitida sinovlar
Robototexnika va muhandislik — texnik topshiriqlar ustida ishlash.
Bu anjuman talabalar uchun xalqaro networking, jamoaviy brainstorming va o‘zlarini sinab ko‘rish imkonini berdi.
Talabalarimiz yangi bilimlar oldilar, xalqaro tajriba orttirdilar va o‘z imkoniyatlarini kengaytirdilar.
Universitet kengashining 3-son yig‘ilishi: ustuvor vazifalar tahlil etildi
Dastlab vazirlik hay’ati qarorlari ijrosi, tizimli yondashuv hamda natijadorlik masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Mas’ullar tomonidan taqdim etilgan hisobotlarda amalga oshirilgan ishlar, innovatsiyalarni ta’lim jarayoniga joriy etish va samaradorlikni oshirish bo‘yicha erishilgan natijalar yoritildi. Shu bilan birga, monitoring va baholash mexanizmlarini takomillashtirish, ichki nazoratni kuchaytirish zarurligi ta’kidlandi.
Kun tartibidagi muhim masala — universitetning 2026–2030 yillarga mo‘ljallangan ilmiy-tadqiqot faoliyati konsepsiyasi ko‘rib chiqildi. Mazkur loyihada ilmiy izlanishlarni amaliy natijadorlikka yo‘naltirish, xalqaro hamkorlikni kengaytirish, grant va investitsiyalarni jalb etish, yosh olimlarni qo‘llab-quvvatlash ustuvor vazifalar sifatida belgilandi.
Shuningdek, ilmiy faoliyatni raqamlashtirish, ilmiy natijalarni tijoratlashtirish hamda startap ekotizimini rivojlantirish xususida so‘z bordi.
Yig‘ilishda ta’lim sifatini oshirish, ilg‘or xorijiy tajribalarni joriy etish, talabalar fikrini so‘rovnomalar orqali o‘rganish hamda professor-o‘qituvchilar kompetensiyasiga qo‘yiladigan zamonaviy talablar yuzasidan ham muhokamalar olib borildi.
“Work and Travel – 2026” dasturi doirasida xorijga yuborilayotgan talabalarni tayyorlash, ularning xalqaro mehnat bozoriga moslashuvi va amaliy tajriba orttirishiga ko‘maklashish bo‘yicha aniq vazifalar belgilandi.
Kengash yig‘ilishida “TasIMO – 2026” xalqaro matematika olimpiadasini yuqori saviyada tashkil etish masalasi ham alohida e’tibor markazida bo‘ldi. Rektor Sherzod Mustafakulov tomonidan olimpiadani keng targ‘ib qilish, raqamli platformalardan samarali foydalanish, ishtirokchilar geografiyasini kengaytirish hamda keyingi bosqichlarni yuqori darajada tashkil etish yuzasidan tegishli ko‘rsatmalar berildi.
Shu bilan birga, ilmiy kadrlar tayyorlash va akkreditatsiya jarayonlari yuzasidan hisobotlar tinglandi. Mustaqil izlanuvchilarning individual ish rejalari va metodologik dasturlarini tasdiqlash, maxsus akkreditatsiya uchun ishlab chiqilgan o‘quv-me’yoriy hujjatlarni takomillashtirish bo‘yicha zarur chora-tadbirlar belgilandi.
Yig‘ilishda qabul kampaniyasini samarali tashkil etish masalasi ham ko‘rib chiqilib, mas’ullar tomonidan tahliliy ma’lumotlar taqdim etildi.
Kengashda ko‘rilgan masalalar yuzasidan tegishli qarorlar qabul qilindi. Shuningdek, ilmiy yutuqlarga erishgan professor-o‘qituvchilar va stipendiat talabalar Kengash raisi tomonidan samimiy muborakbod etildi.
Nordic Talk: gapirish vaqti keldi
Ushbu innovatsion akademik platforma Chet tillari kafedrasi katta o‘qituvchisi Durdona Azizova va dekan o‘rinbosari Zafar Uralboyev tashabbusi bilan yo‘lga qo‘yildi.
Nordik ta’lim qadriyatlariga uyg‘un loyihaning maqsadi kreativ tafakkurni uyg‘otish, nutq taʼsirchanligini oshirish va eng muhimi, o‘z fikrini erkin, dadil ayta oladigan yetakchi yoshlar safini kengaytirib borishdir.
Talabalar ingliz tilida o‘z hayotiy tajribalari va qarashlariga asoslangan nutqlar bilan chiqish qilib, tomoshabinlarni o‘ylantirib ham qo‘ydilar.
G‘oliblar bilan tanishamiz:
✨ Eng yaxshi spiker — Elvira Abdumalikova, “Biz qo‘llab-quvvatlayotgan kontent, biz yaratayotgan hamjamiyat”
✨ Eng ilhomlantiruvchi nutq — O‘g‘iloy Kubayeva, “Haqiqatan fikrlayotgan kim? Sizmi yoki sizning miyangiz?”
✨ Eng yaxshi g‘oya — Nodirabegim Xamidova, “Zerikishning ahamiyati”
Barcha ishtirokchilar sertifikatlar bilan, g‘oliblar esa diplom va esdalik sovg‘alari bilan taqdirlandilar.
Tadbir tomoshabinlar tomonidan iliq kutib olindi va bu faqat boshlanishi! Nordic Talk — yangi g‘oyalar, yangi ovozlar va yangi liderlarni kashf etishda davom etadi.