Nobel sohiblari: iqtisodiyotga yo‘l ochgan 40 yulduz
March 23 , 2025
484
Nordik universitetining ilm-fan sohasidagi navbatdagi xayrli ishlaridan biri - "Iqtisodiyot ilmi osmonida yulduzga aylanganlar" nomli ikkinchi risola keng kitobxonlar ommasiga tuhfa etilmoqda.
Risolada ilm-fan taraqqiyoti yo‘lida muhim kashfiyotlarni amalga oshirgani uchun turli yillarda Nobel mukofotiga sazovor bo‘lgan 40 nafar olimning hayoti va faoliyati, ular bilan bo‘lgan intervyular jamlangan.
Ular jamiyatga qanday hissa qo‘shgan? Ilm-fan va taraqqiyot sari bosib o‘tgan yo‘llari nima bilan ahamiyatli?
Kashfiyotlar, qonunlar va mexanizmlar haqidagi batafsil bilim darhol tatbiq etilmasligi mumkin, ammo ular bilan tanishish dunyo ahliga koinotdagi o‘rnini anglashga, atrof-muhitdan xabardor bo‘lishga yordam beradi. Kitobda jamlangan memorial mukofot sohiblarini "Insoniyatga eng katta foyda keltirganlar", deb atasak mubolag‘a bo‘lmaydi. Ularning hayoti va ilmiy faoliyati bilan tanishish kitobxonlar uchun ulkan ilhom manbaidir.
Ushbu risola iqtisodiyot yo‘nalishida taʼlim olayotgan talabalar, yosh tadqiqotchilar, pedagoglar va keng kitobxonlar ommasi uchun muhim qo‘llanmadir (nashrga tayyorlaganlar - Sherzod Mustafakulov, Xasan Sabirov, Nizomiddin O‘rmonov, Muxtasar Isaqova).
So'nggi yangiliklar
“Zebo” loyihasida bahs qizidi!
Munozarada ishtirokchilar ikki jamoaga bo‘linib, sun’iy intellektning turli qirralarini asosli dalillar bilan himoya qildilar. Bir jamoa SI tufayli yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ishsizlik, axborot xavfsizligi muammolari va inson omilining kamayishi kabi fikrlarni ilgari surdilar. Ikkinchi jamoa esa sun’iy intellektning ilm-fan, innovatsiya va mutlaqo yangi kasblarni yaratishdagi ulkan imkoniyatlari haqida dalillar keltirdilar.
Qizg‘in bahslarga boy o‘tgan munozarada qatnashchilar nafaqat bilim, balki mantiqiy fikrlash, tezkor tahlil va notiqlik mahoratini ham namoyon etdilar.
O‘zining aniq dalillari va ishonchli nutqi bilan Muborak G‘ayratova “Eng yaxshi spiker” nominatsiyasida g‘olib bo‘ldi.
💬 Sizningcha-chi?
Sun’iy intellekt insoniyat uchun eng katta imkoniyatmi yoki yangi xavflar boshlanishimi?
Izohlarda fikringizni yozing — bahsni birga davom ettiramiz!
AI — ustoz va talabalarning aqlli yordamchisiga aylanmoqda
Trening davomida ishtirokchilar generativ sun’iy intellekt qanday ishlashi, AI yordamida referat, loyiha va taqdimotlarni tez, tizimli va sifatli tayyorlash usullari bilan tanishdilar.
Shuningdek, professional darajadagi prompt yozish sirlari — ya’ni AI’dan aniq va samarali natija olishning muhim qoidalari amaliy misollar orqali ko‘rsatib berildi.
Mashg‘ulotda akademik halollikni saqlagan holda AI’dan foydalanish tamoyillari ham alohida muhokama qilindi. Turli vazifalar uchun qaysi AI vositasi eng samarali ekani real misollar asosida tahlil qilindi.
Natijada talabalar izlanish, tahlil qilish va ilm olish jarayonini yanada samarali tashkil etish bo‘yicha yangi bilim va ko‘nikmalarni egalladilar.
Yangi hamkorlik: xalqaro tajribalar — milliy taraqqiyot uchun
Uchrashuv davomida davlat boshqaruvi, ta’lim va innovatsiyalarni rivojlantirishga qaratilgan istiqbolli yo‘nalishlar muhokama qilindi.
Muzokaralarda AQSh va Shimoliy Yevropa, xususan Finlandiyaning samarali davlat boshqaruvi va kasbiy ta’lim tizimidagi ilg‘or tajribalarini mahalliy sharoitga moslashtirish masalasiga eʼtibor qaratildi.
Finlandiyaning yetakchi ta’lim markazlari va davlat organlarida qisqa muddatli malaka oshirish dasturlari va stajirovkalar tashkil etish, sanoat korxonalari uchun maqsadli malakali kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirish xususida so‘z bordi.
Muzokaralar davomida istiqbolli hamkorlikni boshlab beruvchi O‘zaro anglashuv memorandumi imzolandi.
Endilikda hamkorlik doirasida “yashil” va “aqlli” boshqaruv tamoyillariga asoslangan yangi tashabbuslarni amalga oshirish rejalashtirilmoqda.
Shuningdek, hamkorlikda yoshlar salohiyatini oshirish va iqtidorli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha yangi tashabbuslarni amalga oshirish, hududlarning barqaror rivoji uchun xalqaro grant va investitsiyalarni jalb qilish mexanizmlarini kengaytirishga kelishildi.
CyberHack Conference–2026: hamkorlik va raqobat uyg‘unligida innovatsion tajriba
Mazkur konferensiyada mamlakatimizda raqamli xavfsizlik madaniyatini rivojlantirish, axborot texnologiyalari sohasidagi yosh mutaxassislarni qo‘llab-quvvatlashga eʼtibor qaratildi. Konferensiya soha mutaxassislari, yosh tadqiqotchilar va talabalarning professional muloqoti uchun samarali platformaga aylandi.
Tadbir doirasida kiberxavfsizlik amaliyotchilari tomonidan real keyslar, sanoat tajribasi hamda istiqbolli karyera yo‘nalishlariga oid tahliliy taqdimotlar o‘tkazildi.
Ishtirokchilar zamonaviy tahdidlar va ularga qarshi samarali himoya mexanizmlarini amaliy misollar asosida o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ldilar.
Texnik workshoplar davomida zamonaviy vositalar va dasturiy yechimlar bilan ishlash, hujum va himoya ssenariylarini modellashtirishga qaratilgan interaktiv mashg‘ulotlar tashkil etildi. Shuningdek, maxsus interaktiv zonalar va networking maydonlari professional aloqalarni kengaytirish, tajriba almashish hamda yangi hamkorliklarni yo‘lga qo‘yishga xizmat qildi. Turli challenge’lar, sovrinli bellashuvlar va ochiq muloqotlar yoshlar uchun motivatsion muhit yaratdi.
Anjuman doirasida oliy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida o‘tkazilgan Capture The Flag (CTF) musobaqasi bilim, tezkor tahliliy fikrlash va jamoaviy hamkorlik ko‘nikmalarining amaliy sinoviga aylandi. O‘zbekistonning turli oliy taʼlim muassasalaridan 50 ta jamoa yoshlari kriptografiya, tarmoq xavfsizligi, veb-ilovalar himoyasi, revers-injiniring va forenzika yo‘nalishlari bo‘yicha murakkab masalalarni yechdilar.
Xalqaro Nordik universiteti jamoasi ushbu musobaqada munosib ishtirok etib, kiberxavfsizlik sohasidagi bellashuvlarda faol qatnashgani hamda raqobatbardosh professional muhitni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun Sertifikat bilan taqdirlandi.